Αν ρωτήσεις κάποιον τι τον φοβίζει περισσότερο πριν ξεκινήσει μια μικρή επιχείρηση, συνήθως θα σου μιλήσει για λεφτά, φόρους ή την αγορά. Σχεδόν ποτέ δεν θα σου πει την αλήθεια.
Αυτό που φοβίζει πραγματικά είναι η αποτυχία.
Και εδώ δεν μιλάμε για business. Μιλάμε για ανθρώπινη ψυχολογία. Για ένα παράδοξο που βλέπω συνεχώς. Από τη μία, η βαθιά ανάγκη να πετύχεις. Από την άλλη, η εξίσου βαθιά ανάγκη να μην απορριφθείς, να μη φανείς λίγος, να μη φανείς λάθος. Αυτές οι δύο δυνάμεις τραβάνε προς αντίθετες κατευθύνσεις. Και όταν συνυπάρχουν, δεν σε πάνε μπροστά. Σε ακινητοποιούν.
Θέλεις να πετύχεις, αλλά μόνο αν είναι σίγουρο.
Θέλεις να δοκιμάσεις, αλλά μόνο αν δεν εκτεθείς.
Θέλεις να ξεκινήσεις, αλλά μόνο αν δεν πονέσει.
Και έτσι δεν ξεκινάς ποτέ.
Η αποτυχία στο επιχειρείν δεν είναι κάτι που “μπορεί να συμβεί”. Είναι κάτι που θα συμβεί. Όλοι όσοι πέτυχαν, απέτυχαν πρώτα. Και όχι μία φορά. Πολλές. Και το πιο ειλικρινές κομμάτι αυτής της ιστορίας είναι ότι πιθανότατα θα αποτύχουν ξανά και στο μέλλον.
Κάποιος το είχε πει κυνικά αλλά σωστά. Χρειάζεται να πετύχεις μία φορά. Μέχρι τότε, θα μαθαίνεις.
Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η αποτυχία. Είναι ο τρόπος που τη βιώνεις. Αν κάθε αποτυχία τη βλέπεις ως απόδειξη ότι “δεν το έχεις”, τότε θα σταματήσεις νωρίς. Αν όμως τη δεις ως feedback, ως δεδομένο, ως κομμάτι της διαδικασίας, τότε αλλάζει το παιχνίδι.
Το μυστικό δεν είναι να αποφεύγεις την αποτυχία. Είναι να αποτυγχάνεις γρήγορα. Να μη μένεις κολλημένος. Να δοκιμάζεις, να πέφτεις, να καταλαβαίνεις τι δεν δούλεψε και να μην το επαναλαμβάνεις στο επόμενο εγχείρημα.
Έτσι χτίζεται η ανθεκτικότητα. Όχι με θεωρία αλλά με επαναλήψεις.
Η ανθεκτικότητα δεν σημαίνει ότι δεν σε νοιάζει. Σημαίνει ότι δεν το παίρνεις προσωπικά. Ότι καταλαβαίνεις πως μια κακή απόφαση, ένα αποτυχημένο project ή μια λάθος εκτίμηση δεν σε ορίζουν ως άνθρωπο. Απλώς σου δείχνουν κάτι που δεν ήξερες χθες.
Αν περιμένεις τη στιγμή που δεν θα φοβάσαι, δεν θα ξεκινήσεις ποτέ. Αν όμως αποδεχτείς ότι ο φόβος θα είναι εκεί και προχωρήσεις έτσι κι αλλιώς, τότε έχεις ήδη κάνει το πιο δύσκολο βήμα.
Η αποτυχία δεν είναι το τέλος. Είναι το εισιτήριο.
