Απασχολούν 8 στους 10 εργαζόμενους και παράγουν πάνω από το 60% της προστιθέμενης αξίας της χώρας.
Αν τις αφαιρέσεις, δεν μένει τίποτα.
Και όμως, αντιμετωπίζονται σαν πρόβλημα.
Η λογική του κράτους είναι: «Είστε πολλοί και μικροί, άρα πρέπει να εξαφανιστείτε για να μεγαλώσουν οι μεγάλοι».
Αυτό είναι σαν να βάζεις ένα παιδί να παίξει μπάσκετ με επαγγελματίες και να του λες: «Αν δεν μπορείς να τους νικήσεις, δεν αξίζεις να παίζεις».
Στην Αμερική οι μικρές επιχειρήσεις συνυπάρχουν με τους κολοσσούς- είναι οικοσύστημα.
Στις ΗΠΑ, το κράτος δεν «τιμωρεί» τις μικρές επιχειρήσεις γιατί δεν τις θεωρεί δομική παθογένεια. Τις θεωρεί στάδιο. Μια μικρή επιχείρηση εκεί μπορεί να μείνει μικρή για πάντα και να είναι απολύτως βιώσιμη, ή μπορεί σχετικά εύκολα να μεγαλώσει. Υπάρχει πρόσβαση σε κεφάλαιο, πραγματική τραπεζική χρηματοδότηση, venture capital, angel investors. Υπάρχει δεύτερη ευκαιρία αν αποτύχεις, δεν σε κυνηγά το κράτος για 20 χρόνια. Και κυρίως, υπάρχει αγορά. Τεράστια, ενιαία, χωρίς γλωσσικά ή κανονιστικά σύνορα.
Στην Ελλάδα, πολλές πολύ μικρές επιχειρήσεις δεν είναι μικρές από επιλογή, είναι μικρές από άμυνα. Για να επιβιώσουν φορολογικά, ασφαλιστικά, γραφειοκρατικά. Το κράτος τις αντιμετωπίζει συχνά σαν ύποπτους φοροδιαφυγής και όχι σαν παραγωγικούς κρίκους της οικονομίας. Οπότε μένουν μικρές, όχι επειδή δεν έχουν φιλοδοξία, αλλά επειδή το ρίσκο του να μεγαλώσεις είναι δυσανάλογο.
Εδώ μπαίνει το σκεπτικό της έκθεσης Πισσαρίδη. Ο Χριστόφορος Πισσαρίδης και η ομάδα του βλέπουν σωστά το μακροοικονομικό σύμπτωμα, χαμηλή παραγωγικότητα, κατακερματισμός, μικρές μονάδες χωρίς οικονομίες κλίμακας. Εκεί όμως που, κατά τη γνώμη μου, γίνεται το λάθος, είναι στη σειρά των βημάτων. Προτείνεται πρώτα η «συρρίκνωση» και μετά η ανάπτυξη. Στην πράξη όμως, χωρίς πρώτα χρηματοδότηση, θεσμούς, λιγότερο ρίσκο και λιγότερη τιμωρία, απλώς εξαφανίζεις επιχειρήσεις. Δεν δημιουργείς μεγαλύτερες.
Οι ΗΠΑ δεν έγιναν ανταγωνιστικές επειδή εξαφάνισαν τις μικρές επιχειρήσεις. Έγιναν επειδή τους έδωσαν χώρο να δοκιμάσουν, να αποτύχουν, να ξανασηκωθούν και, όσες μπορούσαν, να μεγαλώσουν. Αυτό είναι το κομμάτι που μας διαφεύγει στη συζήτηση. Και χωρίς αυτό, οποιοδήποτε «ορθό» μακροοικονομικό σχέδιο, στο πεδίο γίνεται κοινωνικά και οικονομικά εκρηκτικό.
Εδώ, είναι ανταγωνισμός επιβίωσης.
Το ΕΣΠΑ είναι λαβύρινθος γραφειοκρατίας, οι τράπεζες ζητάνε εγγυήσεις που δεν μπορείς με τίποτα να έχεις, και η εφορία σε αντιμετωπίζει σαν παράνομο εξ’ορισμού.
Το παράδοξο είναι ότι θέλουμε οι μικρές επιχειρήσεις να μεγαλώσουν, αλλά τις τιμωρούμε επειδή είναι ακόμα μικρές.
Είναι σαν να περιμένεις από ένα φυτό να γίνει δέντρο χωρίς να το ποτίζεις.
Η λύση δεν είναι να τις εξαφανίσουμε.
Είναι να τις ενισχύσουμε, ψηφιακά, χρηματοδοτικά, εκπαιδευτικά, ώστε να μπορέσουν να μεγαλώσουν.
Αλλιώς, το φάρμακο θα είναι χειρότερο από την αρρώστια.
Αν κόψεις τη βάση, δεν χτίζεις κορυφή.
